GSTR ९ एक चक्रव्यूह

जीएसटी चे युद्ध सुरू झाल्यापासून ते आत्तापर्यंत वेगवेगळी युद्धनीती सरकारने चालवली ती म्हणजे कर वसूल करण्यासाठी GSTR-3B, विक्रीची माहिती मिळविण्यासाठी GSTR 1,  ITC 04 ,Trans 1 ,Trans 2 इत्यादी. पण त्यातून सावरलेल्या सर्व व्यापारी ,सल्लागार आणि सीए यांना जीएसटी कायदा अजून एक महत्त्वाची युद्धनीती घेऊन आला आहे, ते म्हणजे GSTR 9.

        GSTR 9 म्हणजे पूर्ण आर्थिक वर्षात झालेल्या व्यवहारांची संकलित माहिती देण्याचे विवरणपत्रक.GSTR 9 तसे तर खूप सोपे विवरणपत्र आहे. त्यात तुमच्या वर्षाची विक्री, खरेदी ,इनपुट एक्स क्रेडिट (ITC), GST भरल्याची बेरीज यांची सविस्तर मांडणी करणे अपेक्षित आहे.

        पण GSTR 9 हे चक्रव्यूह तेव्हा झाले, जेव्हा GSTR 1 आणि GSTR-3B आपोआप जोडले गेले. GSTR 9 ची खरी परीक्षा म्हणजे याचे रिकन्सिलेशन (जुळवाजुळव).

        हे विवरणपत्र तयार करण्यासाठी कमीत कमी ५ रिकन्सिलेशन तुम्हाला तयार करावी लागतील. त्याची माहिती पुढीलप्रमाणे

        १) विक्री रिकन्सिलेशन 

खाते पुस्तकाप्रमाणे वर्षाची विक्री.       ***

 (Sales as per books of account)

(-) GSTR-3B प्रमाणे दाखवलेली विक्री          ***

                      फरक                                      ***

 (-) GSTR-3B प्रमाणे मागच्या वर्षीची पुढील वर्षात दाखवलेली विक्री 

                      फरक                                      ***

 जर हा फरक 0 असेल तर चांगलंच आहे. जर हा फरक (+) असेल , तर तुम्हाला DRC 3 मध्ये विक्री दाखवून टॅक्स भरावा लागतो. जर हा फरक(-) असेल, तर तुम्ही जास्त झालेली विक्री पुढच्या वर्षी दाखवू शकता.( आगाऊ रकमेवरील जीएसटी .)

२) B2B विक्री रिकन्सिलेशन

     GSTR 1.      ***

(-) GSTR 3B.    ***

     फरक.       ***

 हे रिकन्सिलेशन विशेष करून होलसेल डीलर B2B विक्री वर अवलंबून आहे. 

जर हा फरक 0 असेल तर चांगलंच आहे. जर हा फरक (+) असेल , तर तुम्हाला त्याचे विश्लेषण विक्रीकर अधिकाऱ्याला देण्यास लागू शकते. जर हा फरक(-) असेल, तर त्याचा त्रास पुढील व्यापाऱ्यांना सहन करावा लागणार आहे( B2B व्यापारी).

३) ITC (इनपुट टॅक्स क्रेडिट) रिकन्सिलेशन

खाते पुस्तकाप्रमाणे वर्षाचा  ITC                   ***

 (ITC as per books of account)

(-) GSTR-3B प्रमाणे दाखवलेला ITC          ***

                      फरक                                      ***

 (-) GSTR-3B प्रमाणे मागच्या वर्षीचा पुढील वर्षात दाखवलेला ITC

                      फरक                                      ***

जर हा फरक 0 असेल तर चांगलंच आहे. जर हा फरक (+) असेल , तर तुम्हाला शिल्लक ITC चे क्रेडिट मिळत नाही. जर हा फरक(-) असेल, तर तुम्हाला DRC 3 विवरणपत्र टॅक्स भरावा लागतो. 

४) GSTR 2A रिकन्सिलेशन

खाते पुस्तकाप्रमाणे वर्षाचा  ITC                   ***

 (ITC as per books of account)

 (-) GSTR 2A                                     ***

फरक.                                           ***

जर हा फरक 0 असेल तर चांगलंच आहे. जर हा फरक (+) असेल , तर ज्यांनी विक्री तुम्हास दाखवली नाही त्या व्यापाऱ्यांकडून प्रतिज्ञापत्र घेणे . तसेच पुढील बिलान बाबत सतत पाठपुरावा करणे आवश्यक आहे. जर हा फरक(-) असेल, तर तुम्हाला जो जीएसटी आपलं नाही त्याचे क्रेडिट घेऊ नये (not Availed) म्हणून दाखवणे.             

५) या वर्षाचे पुढील वर्षात होणारे परिणाम रिकन्सिलेशन

मागच्या वर्षीची विक्री यावर्षी दाखवली (रिकन्सिलेशन एक प्रमाणे) ***

(-) मागच्या वर्षीचा ITC यावर्षी दाखवला (रिकन्सिलेशन तीन प्रमाणे)***

कर भरला/कर परतावा ****

रिकन्सिलेशन पाच हे पुढील वर्षातील GSTR 9 साठी सुद्धा आवश्यक आहे.

वरील रिकन्सिलेशन करताना सल्लागारास मदत करणे हे व्यापारी याचे दायित्व आहे. सध्यातरी GSTR 9 दाखल करण्याची मुदत 30 जून आहे. पण त्यातील क्लिष्ट मुद्द्यांमुळे मुदत वाढण्याची शक्यता आहे.  

       शेवटी "देश आपला आहे ,GST आपला आहे." म्हणून इतकेच म्हणेन "आलिया भोगासी असावे सादर".

अक्षय पवन शहा,C.A.
पंढरपूर

 
Top